ECO ART

January 16, 2017 HO CHI MINH CITY, VIETNAM




























ECO ART, KHI NGƯỜI NGHỆ SĨ THEO ĐUỔI LỐI SỐNG XANH


Nghệ thuật sinh thái hay còn gọi là Eco Art là một hình thức hiện đại của nghệ thuật môi trường. Những nghệ sĩ theo trường phái này cho rằng việc kinh doanh các bức tranh từ lâu đã góp phần gia tăng các yếu tố độc hại cho môi trường cũng như sức khoẻ do nhiều nghệ sĩ vẫn giữ thói quen sử dụng các loại dầu, acrylics, nhựa, hoá chất cho các tác phẩm của mình. Vì lẽ đó, ngày càng có nhiều nghệ sĩ nổi tiếng trên thế giới tiên phong theo đuổi trào lưu sống xanh và mối quan tâm hàng đầu về một cuộc sống chất lượng, lành mạnh.

Muôn Vàn Biến Tấu Với Chất Liệu “Xanh”

Việc chuyển đổi từ hình thức nghệ thuật thông thường qua Eco Art khá khó khăn và mất nhiều thời gian. Đầu tiên, người nghệ sĩ cần nghiên cứu và tìm nguồn cung ứng nguyên vật liệu không độc hại, thân thiện với môi trường, sau đó họ sẽ dùng thử và quyết định vật liệu nào phù hợp với phong cách sáng tác cá nhân. Đơn giản hơn, họ cũng có thể tái sử dụng hoặc tái chế những đồ gia dụng thành tác phẩm nghệ thuật.

Nghệ sĩ Sarah Elder (Anh Quốc) đoạt rất nhiều giải thưởng tranh vẽ về động vật hoang dã. Cô thường ghi lại hình ảnh chuyển động các loài động vật một cách sinh động, sắc sảo bằng màu nước và sơn dầu. Cô có sự quan tâm đặc biệt đến chất liệu vẽ và tuyệt đối không sử dụng các loại giấy thông thường, đặc biệt là giấy đã bị tẩy trắng. Sarah thường sáng tác trên những vật liệu không chính thống được cô thu thập từ những chuyến đi của mình như giấy làm từ cói (loại cây mọc hoang dại dọc theo sông Nile), hay giấy làm từ phân voi (sau khi nấu sôi, phân trở thành hỗn hợp dạng sợi, sau đó được làm phẳng rồi phơi khô). Cô còn dùng những loại giấy làm từ gạo, chuối, dừa và các loại giấy được làm thủ công khắp nơi trên thế giới.


Các tác phẩm của Sarah Elder trên giấy làm từ phân voi

Những loại giấy này được sản xuất khá đơn giản, người ta không cần đến các nguồn năng lượng truyền thống để làm giấy, đồng thời chúng còn góp phần đem lại việc làm cho cộng đồng địa phương. Khi sử dụng những loại giấy này, bạn sẽ gặp chút thử thách nho nhỏ – một số rất thấm và dễ vẽ, nhưng một số khác thì khá trơn hoặc khá thô, vì thế chúng đòi hỏi kỹ thuật xử lý khác nhau. Chắc chắn đó là một hành trình khám phá thú vị khi sáng tác trên những chất liệu “xanh” này. Ngoài ra, Sarah còn sử dụng các chất liệu khác như gỗ, các loại vải bao bố hoặc đồ bỏ đi từ những vùng địa phương để thay thế khung vải canvas. Bên cạnh mục đích thân thiện với môi trường, loại vải này còn có màu nâu rất tự nhiên, tương phản rõ rệt với màu trắng nguyên thuỷ.





Hai tác phẩm làm từ muối của Bettina Werner

Một chất liệu lý thú khác dùng để sáng tạo ra các tác phẩm nghệ thuật sinh động mà bạn không thể ngờ tới đó là muối. Muối đại diện cho tri thức và sự khôn ngoan, có một lịch sử lâu đời và gắn bó mật thiết với đời sống con người. Muối đã từng giá trị hơn vàng và thậm chí được dùng với chức năng tiền tệ lưu thông của ngành thương mại thế giới. Thêm vào đó, muối có chứa chất làm sạch và có khả năng chữa bệnh. 

Sinh ra ở Milan, Ý, Bettina Werner nổi tiếng trong thế giới nghệ thuật với tên gọi “Nữ hoàng muối”. Có thể nói, cô là nghệ sĩ đầu tiên sử dụng muối như một phương tiện sáng tác nghệ thuật duy nhất. Bettina chú ý đến nghệ thuật sinh thái bắt đầu từ những năm 90, khi cô được một trong những phòng tranh nghệ thuật có uy tín nhất trên thế giới Marisa del Re Gallery ở Mỹ phát hiện lúc 25 tuổi. Những tác phẩm nổi bật của Bettina thường gắn liền với tinh thể muối, phản ánh một cách sinh động những hành trình kỳ lạ của cô bằng việc khai thác vẻ đẹp thiên nhiên qua muối Sicillian và tạo ra những hình ảnh độc đáo về cuộc sống, tình yêu và tâm linh.

 Nghệ Thuật Tái Sử Dụng Và Tái Chế

Một trong những cách tốt nhất để bảo vệ môi trường Trái Đất đó là tiết giảm – tái sử dụng – tái chế. Đây là giải pháp quen thuộc đối với nhiều nước trên thế giới giúp giảm nhẹ gánh nặng lên môi trường sống.

Nghệ sĩ người Anh Rosalind Freeborn là một trong những nghệ sĩ đi theo xu hướng này, mang đến nhiều trải nghiệm sáng tạo và tạo ra những tác phẩm đầy giá trị. Cô chọn những mảnh giấy từ các tạp chí thiết kế để định hình phong cách cá nhân. Cô đặc biệt yêu thích hai loại tạp chí Domus và Frame vì chúng sử dụng chất liệu giấy rất tốt và sử dụng loại mực in không phai. Các bức tranh trở nên nổi bật hơn với hàng ngàn lớp giấy và kết cấu đặc trưng khi được chiêm ngưỡng ở cự li gần. Rosalind ứng dụng kỹ thuật chế tác trên chân dung và tranh phong cảnh. Phong cách cắt dán cô theo đuổi tương tự như trạm khảm nhưng chúng khá dễ điều chỉnh và đặc biệt giá thành lại rẻ hơn rất nhiều.


 Chân dung Bob Hoskins - Rosalind Freeborn










Chân dung Jenni Murray - Rosaline Freeborn

Thật ra trước đây cô chưa từng nghĩ mình muốn trở thành “nghệ sĩ sinh thái”, cho đến một ngày ý tưởng nảy sinh khi cô đang dọn dẹp những cuốn tạp chí thiết kế của mình. “Cảm giác vứt bỏ đi những cuốn tạp chí mà mình yêu thích thường rất tệ, vì thế tôi đã tìm cách tái sử dụng những tờ giấy tuyệt vời mang nhiều màu sắc rực rỡ ấy”, cô chân thành chia sẻ. Về tuổi thọ của những bức tranh, Rosalind tự tin các tác phẩm của mình sẽ tồn tại ít nhất khoảng 100 năm vì chúng được làm từ giấy bóng chất lượng cao và phủ mực in PVA, do đó màu sắc rất bền và chắc chắn.

Với bảng màu giới hạn nhưng thể hiện chiều sâu, cảm xúc và sự lôi cuốn diệu kỳ, nghệ sĩ London Bruce Ingram chọn cách tái chế các mảnh vụn dư thừa được tạo ra sau khi thực hiện các tác phẩm của mình trong phòng làm việc. Thay vì ném chúng vào sọt rác hay lưu trữ gọn gàng trong ngăn kéo, ông vứt những vụn giấy, kẹp giấy, đinh tán và thạch cao trên sàn nhà. Mỗi khi cảm hứng vụt đến, ông sẽ gom chúng lại và biến chúng thành những tác phẩm điêu khắc hoặc những bức ảnh nghệ thuật tinh tế.









Những tác phẩm điêu khắc sắp đặt được tạo ra từ vật dụng văn phòng của Bruce Ingram


Những Tác Phẩm Mang Thông Điệp Xanh

Nghệ sĩ hoạt hình Jeff Hong tại New York đã thể hiện mặt trái câu khẩu hiệu quen thuộc của hãng Walt Disney “nơi giấc mơ trở thành hiện thực” bằng các tác phẩm độc đáo của mình. Ông đã tưởng tượng và đưa một số nhân vật nổi tiếng của Disney vào thực tại nghiệt ngã mà chúng ta đang phải đối mặt hiện nay như tình trạng biến đổi khí hậu và ô nhiễm môi trường. Bạn sẽ bắt gặp nàng tiên cá Ariel xuất hiện từ một bãi biển ô nhiễm với sự cố tràn dầu, nàng lọ lem Cinderella ẩn nấp trong một căn hẻm bẩn thỉu giữa đêm tối với bộ đồ dạ hội rách rưới; hay nàng Mulan phải che đậy gương mặt xinh đẹp của mình bằng chiếc khẩu trang chống bụi khi đi giữa thành phố ô nhiễm thời hiện đại,… Thông qua những hình ảnh đầy tranh cãi, nghệ sĩ Hong muốn cảnh báo về tình trạng ngày càng báo động của Trái Đất: nếu chúng ta không bảo vệ hành tinh này, truyện cổ tích sẽ không còn những cái kết đẹp.


Jeff Hong sử dụng nhân vật hoạt hình của hãng Walt Disney để phản ánh thực trạng môi trường toàn cầu

Trong khi đó, công việc của Marina DeBris lại liên quan đến rác đúng theo nghĩa đen. Cô khéo léo đưa những món đồ tưởng chừng bỏ đi vào nghệ thuật nhằm nâng cao nhận thức về tình trạng ô nhiễm biển và đại dương. DeBris sử dụng những mảnh vỡ thu thập được từ bãi biển để tạo ra xu hướng nổi tiếng hiện tại mang tên “Trashion” – thời trang từ rác. DeBris cũng là một nhà hoạt động xã hội, tích cực tham gia đóng góp cho các chính sách môi trường và năng lượng sạch.









Tác phẩm làm từ rác đại dương thể hiện xu hướng Trashion của Marina DeBris

Dĩ nhiên, ai cũng biết rằng hậu quả gây ra cho môi trường khi làm nghệ thuật khó có thể so sánh với những gì mà các nhà máy điện thải ra khí CO2 mỗi ngày, nhưng nhiều nghệ sĩ vẫn đang tích cực theo đuổi xu hướng sống xanh và tìm cách giảm thiểu những hành động nhỏ gây hại đến môi trường từ chính bản thân họ. Họ không đơn độc trong hàng triệu người trên thế giới đang thực hành những cách sống xanh văn minh ấy. Bởi họ tin rằng, nghệ thuật là văn hoá và chúng có sức ảnh hưởng không nhỏ đến cộng đồng thông qua các tác phẩm mang những thông điệp đầy tính nhân văn.


WRITING | Molly Thanh Hang

PHOTO | document from Elle






No comments:

Post a Comment